Trong bối cảnh khủng hoảng năng lượng toàn cầu chưa có tiền lệ, Thủ tướng Phạm Minh Chính vừa chủ trì cuộc họp khẩn của Thường trực Chính phủ và đặt ra 4 mục tiêu không thể nhượng bộ – trong đó ưu tiên hàng đầu là không để thiếu xăng dầu trong bất cứ tình huống nào. Một tin tốt đã được xác nhận: giá xăng dầu Việt Nam hiện đang thấp hơn hầu hết các nước trong khu vực.
Theo Báo Điện tử Chính phủ, Thủ tướng Phạm Minh Chính vừa chủ trì cuộc họp Thường trực Chính phủ ngày 23/3 để rà soát toàn bộ công tác ứng phó khủng hoảng năng lượng từ cuối tháng 2 đến nay, đồng thời triển khai Kết luận số 14 của Bộ Chính trị ngày 20/3 về bảo đảm nguồn cung và ổn định giá nhiên liệu trong tình hình mới.
Thủ tướng chủ trì cuộc họp của Thường trực Chính phủ để rà soát công tác lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành của Chính phủ từ cuối tháng 2 đến nay trong việc ứng phó với cuộc khủng hoảng năng lượng do các tác động của xung đột tại Trung Đông – Ảnh: VGP/Nhật Bắc
Kết quả ban đầu: An ninh năng lượng được kiểm soát, giá thấp hơn khu vực
Cuộc họp đánh giá rằng trước diễn biến phức tạp tại Trung Đông, Chính phủ đã thực hiện nhiều biện pháp ứng phó kịp thời trong thời gian ngắn: ban hành 1 nghị định, 2 nghị quyết, Thủ tướng ban hành 1 chỉ thị cùng nhiều văn bản và công điện chỉ đạo xử lý ngay trong ngày. Thủ tướng cũng liên tục điện đàm và gửi thư tới lãnh đạo nhiều nước, làm việc với các tập đoàn và đại sứ liên quan đến lĩnh vực năng lượng để hợp tác ứng phó.
Nhiều biện pháp hỗ trợ giá đã được áp dụng đồng bộ, bao gồm trích Quỹ Bình ổn giá và điều chỉnh thuế, phí đối với các mặt hàng xăng dầu. Kết quả: hiện nay, giá xăng dầu của Việt Nam đang thấp hơn hầu hết các nước trong khu vực – một nỗ lực lớn trong bối cảnh thị trường năng lượng thế giới biến động mạnh. Tình hình cơ bản được kiểm soát tốt và an ninh năng lượng được bảo đảm.
Tuy nhiên, Thủ tướng đồng tình với đánh giá rằng cuộc khủng hoảng xăng dầu lần này rất phức tạp và khó định đoán – vừa phải xử lý trước mắt, vừa phải có biện pháp căn cơ lâu dài, trên tinh thần bình tĩnh, kiên trì và linh hoạt.
4 mục tiêu lớn Thủ tướng đặt ra
Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh 4 mục tiêu không thể nhượng bộ trong điều hành xăng dầu giai đoạn tới. Thứ nhất – và được đặt lên hàng đầu – là dứt khoát không để thiếu năng lượng và xăng dầu cho sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng trong bất cứ tình hình nào.
Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, doanh nghiệp liên quan thực hiện nghiêm, kịp thời, hiệu quả các chỉ đạo của Bộ Chính trị trong Kết luận số 14 về bảo đảm nguồn cung và giá nguyên liệu ổn định – Ảnh: VGP/Nhật Bắc
Thứ hai là đặt vấn đề xăng dầu trong tổng thể phát triển kinh tế – xã hội, giữ vững ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội và nâng cao đời sống người dân. Thứ ba là phục vụ cho mục tiêu tăng trưởng từ 10% trở lên trong năm 2026 và các năm tiếp theo – một mục tiêu tăng trưởng tham vọng đòi hỏi nguồn cung năng lượng ổn định làm nền tảng. Thứ tư là quản trị được các rủi ro có thể xảy ra trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu còn nhiều bất định.
Loạt nhiệm vụ cụ thể cho các bộ ngành
Bộ Công Thương được giao nhiệm vụ trọng tâm: bám sát và dự báo thị trường xăng dầu thế giới, chủ động xây dựng kịch bản ứng phó; chỉ đạo các thương nhân đầu mối bảo đảm cung cấp đầy đủ cho hệ thống phân phối, duy trì bán hàng thường xuyên và bán đúng giá niêm yết; kịp thời điều tiết nguồn cung giữa các khu vực, không để thiếu hụt hay đứt gãy.
Thủ tướng giao nhiều nhiệm vụ cụ thể cho các bộ, ngành, doanh nghiệp – Ảnh: VGP/Nhật Bắc
Bộ Tài chính được giao nghiên cứu sử dụng các công cụ chính sách tài khóa – bao gồm thuế, phí và cơ chế ứng chi ngân sách – để hỗ trợ bình ổn thị trường và kiểm soát lạm phát. Đồng thời, tăng cường kiểm tra giám sát việc trích lập và sử dụng Quỹ Bình ổn giá xăng dầu của các thương nhân đầu mối theo đúng quy định.
Ngân hàng Nhà nước được yêu cầu chỉ đạo các tổ chức tín dụng tạo điều kiện thuận lợi về lãi suất, vay vốn và nhu cầu ngoại tệ để doanh nghiệp xăng dầu tiếp cận vốn phục vụ nhập khẩu và dự trữ. Bộ Ngoại giao, Công Thương và Tài chính cùng chủ động trao đổi với đối tác nước ngoài để tạo điều kiện cho doanh nghiệp trong nước mua nguyên nhiên liệu.
Chống buôn lậu xăng dầu – mặt trận mới cần chú ý
Một điểm đáng chú ý trong chỉ đạo của Thủ tướng là yêu cầu tăng cường chống buôn lậu và gian lận thương mại xăng dầu. Khi giá xăng dầu trong nước thấp hơn các nước láng giềng, chênh lệch giá tạo ra động cơ kinh tế mạnh để đưa xăng dầu ra ngoài biên giới – gây thất thu ngân sách và có thể tạo ra thiếu hụt nội địa.
Trước đó, ngày 19/3, Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn với tư cách Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia chống buôn lậu đã yêu cầu các lực lượng Hải quan, Thuế, Biên phòng, Cảnh sát biển, Quản lý thị trường và Công an tăng cường tuần tra kiểm soát, kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi buôn lậu, đầu cơ găm hàng, trục lợi và vận chuyển trái phép xăng dầu qua biên giới.
Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn phát biểu – Ảnh: VGP/Nhật Bắc
Về lâu dài, Thủ tướng yêu cầu đẩy nhanh bổ sung dự trữ quốc gia xăng dầu, hoàn thiện cơ chế xuất cấp dự trữ trong trường hợp khẩn cấp và quy hoạch xây dựng hệ thống kho dự trữ đáp ứng yêu cầu an ninh năng lượng dài hạn.
Kêu gọi tiết kiệm năng lượng và thúc đẩy chuyển đổi xanh
Nhân dịp này, Thủ tướng kêu gọi toàn hệ thống chính trị, người dân và doanh nghiệp sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, ưu tiên phương tiện giao thông công cộng, xe điện và các loại nhiên liệu sinh học. Thủ tướng xác định đây là cơ hội để thúc đẩy chuyển đổi năng lượng theo Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng – biến áp lực từ cuộc khủng hoảng thành động lực để tăng tốc chuyển đổi xanh.
Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch được giao phối hợp với các cơ quan báo chí cung cấp thông tin chính xác, khách quan và trung thực về tình hình xăng dầu trong nước và thế giới – góp phần ổn định tâm lý và tiêu dùng của người dân trong bối cảnh nhiều khó khăn như hiện nay.
Thông điệp rõ ràng từ cuộc họp ngày 23/3: Chính phủ đang trong chế độ ứng phó khủng hoảng với cam kết không để thiếu xăng dầu và duy trì giá thấp hơn khu vực. Với người tiêu dùng và doanh nghiệp, đây là tín hiệu tích cực – nhưng cũng là lời nhắc nhở rằng tình hình vẫn đang được quản lý chặt chẽ và những biến động tiếp theo phụ thuộc vào diễn biến tại Trung Đông mà không ai có thể dự báo chắc chắn.
