Hành trình “thần tốc” và sự gia tăng cường độ bất thường
Nguồn gốc của bão số 2 bắt đầu từ một vùng áp thấp xuất hiện ở vùng biển xa khơi Philippines vào ngày 21/7. Mở đầu bằng sự nâng cấp nhanh chóng thành áp thấp nhiệt đới, hình thái thời tiết này đã chính thức mạnh lên thành bão vào đêm 23/7 với tên gọi quốc tế Noul (mang ý nghĩa “bầu trời đỏ rực” do Triều Tiên đặt). Rạng sáng 25/7, bão tiến vào Biển Đông và trở thành cơn bão số 2 của mùa bão năm nay.
Một trong những đặc điểm nổi bật nhất của Noul chính là tốc độ di chuyển cực nhanh. Trong suốt quá trình vận hành từ lúc khởi phát đến khi cập bờ, bão giữ hướng đi chủ đạo tây tây bắc với vận tốc duy trì từ 20-30km/h. Sự “thần tốc” này khiến bão chỉ mất hơn một ngày từ khi đặt chân vào Biển Đông để hoàn tất việc đổ bộ vào khu vực phía nam tỉnh Quảng Đông.
Không chỉ di chuyển chớp nhoáng, bão số 2 còn thể hiện khả năng tích tụ năng lượng đáng kinh ngạc. Chỉ trong vòng 48 giờ kể từ thời điểm hình thành bão cho đến lúc tiến vào đất liền, sức gió đã tăng vọt gần 5 cấp. Với cường độ khi đổ bộ đạt cấp 12-13, giật cấp 16, bão số 2 sở hữu sức tàn phá không hề kém cạnh so với siêu bão Bavi từng quét qua Trung Quốc vào thời điểm đầu tháng 7.
Tác động thời tiết, viễn cảnh mùa bão và bài học từ quá khứ
Theo nhận định từ Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia Việt Nam, bão số 2 trong ngày hôm nay tiếp tục đi sâu vào vùng đất liền Trung Quốc và suy yếu dần, do đó hoàn toàn không có khả năng gây ảnh hưởng trực tiếp đến đất liền nước ta. Dù vậy, trên biển, khu vực phía bắc của Bắc Biển Đông vẫn chịu tác động vô cùng nặng nề với gió mạnh cấp 8–10, sóng cao từ 3–5m. Tại khu vực gần tâm bão, sức gió tăng lên cấp 11–13, giật tới cấp 16, kích sóng biển dâng cao từ 5–7m kèm trạng thái biển động dữ dội. Toàn bộ tàu thuyền di chuyển trong khu vực nguy hiểm này đều đứng trước nguy cơ cao chịu ảnh hưởng của các hiện tượng thời tiết cực đoan như dông, lốc, gió giật và sóng lớn.
Hiện tượng “càng vào gần bờ càng mạnh” của bão số 2 cũng nhắc nhớ đến kịch bản nguy hiểm từng xảy ra với cơn bão số 1 trước đó. Mặc dù các dự báo ban đầu cho rằng bão số 1 chỉ đổ bộ ở mức cấp 8-9, giật cấp 10-11, nhưng thực tế ghi nhận tại Móng Cái (Quảng Ninh) đã xuất hiện gió mạnh cấp 9, giật tới cấp 12. Di chuyển chậm và “ngâm” lâu trên vùng biển ven bờ Đông Bắc, bão số 1 đã kéo dài dông lốc suốt nhiều giờ, gây ra những thiệt hại nặng nề cho khu vực Móng Cái. Sau khi tiếp tục di chuyển lên phía bắc, cơn bão này đã trút mưa lớn gây ra trận lũ lụt trên diện rộng tại tỉnh Quảng Tây (Trung Quốc), cướp đi sinh mạng của 39 người và gây thiệt hại kinh tế ước tính lên đến 22,18 tỷ Nhân dân tệ (tương đương 3,27 tỷ USD).
Đánh giá về xu hướng thời tiết giai đoạn tới (từ 21/7 đến 20/8), Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia cho biết tần suất hoạt động của bão và áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông cũng như mức độ ảnh hưởng trực tiếp đến Việt Nam sẽ tương đương trung bình nhiều năm — dự kiến có khoảng 2 cơn, trong đó có 1 cơn sẽ đổ bộ trực tiếp vào nước ta. Các cơn bão trong giai đoạn này có xu hướng đổ bộ miền Bắc hoặc di chuyển lên phía Trung Quốc, trước khi quỹ đạo có sự dịch chuyển dần xuống khu vực miền Trung vào khoảng tháng 9 và tháng 10.
Các chuyên gia nhận định, dưới tác động của hiện tượng El Nino mạnh, tổng số lượng bão trong cả mùa bão năm nay có thể ít hơn so với trung bình nhiều năm. Tuy nhiên, rủi ro xuất hiện các cơn bão có cường độ cực mạnh lại gia tăng đáng kể. Minh chứng rõ nhất là ngay từ đầu mùa đến nay, khu vực Tây Bắc Thái Bình Dương đã ghi nhận sự xuất hiện của 3 siêu bão gồm Sinlaku, Mekkhala và Bavi.
